მსოფლიოში საოცრად ტოქსიკური მდგომარეობაა, როგორც ცნობილია აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა 2026 წლის 18 ივლისს გამოსცა „მსოფლიო მასშტაბით გაფრთხილებისაკენ მოწოდება“ – ანუ მოგზაურობის შესახებ გაფრთხილება. ახლო აღმოსავლეთში დაძაბულობის ზრდის გამო შესაბამისად უსაფრთხოების გარემო კვლავ კომპლექსურია და არსებობს გაუთვალისწინებელი ესკალაციის პოტენციალი.

აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტი, მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით კი ახლო აღმოსავლეთში მცხოვრებ ამერიკელებს ურჩევს, გამოიჩინონ დიდი სიფრთხილე! ამერიკელებმა საზღვარგარეთ უნდა დაიცვან უახლოესი აშშ-ის საელჩოს ან საკონსულოს მიერ გაცემული უსაფრთხოების გაფრთხილებების ინსტრუქციები.

შესაბამისად მსოფლიოში მატულობს სამხედრო და სადაზვევრო სფეროების აქტიურობა, რომელიც მოიცავს არა მარტო სამხედრო ოპერაციებს, არამედ, სადაზვერვო პროცესებს, თვალთვალს, აგენტურულ დაკვირვებას, ჯაშუშობას და ხელოვნური თუ ფიზიკური ინტელექტით სავსე მოთვალთვალე ტექნოლოგიებს.

მსოფლიოს წაყვან ქალაქებში და ქუჩებში დაყენებულია უამრავი სათვალთვალო მოწყობილობა. ამგვარი მოწყობილობა დამონტაჟებულია ტყეებშიც, მინდვრებში და მთებზე. არიან ადამიანები რომლებიც ასეთ „დამკვირვებლებს“ ვერ ეგუებიან. იმ ხალხის რაოდენობა რომლებიც აღიარებენ მხოლოდ თავისუფალი გადაადგილების იდეას მატულობს.

აი ასეთ დროს გამოჩნდნენ ამერიკული, ბრიტანული, იტალიური ბრენდები, რომლებსაც უნდათ დაამარცხონ ხელოვნურ და ფიზიკურ ინტელექტზე დაფუძნებული თვალთვალის ტექნოლოგიები.

ამას დაარქვეს – ეგრეთ წოდებული „შეწინააღმდეგებითი ტანსაცმელი“, რომელიც არის სამოსი, რაც სახის ამოცნობის სისტემებს ართულებს!

რადგან, სახის ამოცნობის ტექნოლოგია, მსოფლიოს საზოგადოებრივ სივრცეებში ვრცელდება, დიზაინერების ახალი თაობა ამბობს, რომ კონფიდენციალურობა შეიძლება იყოს შემდეგი დიდი მოდის ტენდენცია. მინდა ვიყო შეუჩნეველი- ფიქრობს თავისუფალი ადამიანი.

კომპანიებმა დაიწყეს „შეწინააღმდეგებითი ნიმუშების“ ჩართვა თავიანთ ტანსაცმელში – ფორმების, ფერების და განმეორებითი მოტივების ფრთხილად შემუშავებული განლაგება, რომლებიც, სავარაუდოდ, ზოგიერთი კომპიუტერული ხედვის სისტემის სისუსტეებს იყენებენ ამ საქმეში საოცრად ეფექტურია. დიზაინერების თქმით, კომპიუტერული ტექნოლოგიების განვითარებამ გაამარტივა ასეთი ნიმუშების კომერციულად სიცოცხლისუნარიან ტანსაცმელში ინტეგრირება. ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ ნიმუშების ეფექტურობა დამოკიდებულია სათვალთვალო სისტემასა და იმ პირობებზე, რომლებშიც ის გამოიყენება, თუმცა ტანსაცმლის ბრენდ Vollebak-ის თანადამფუძნებელი ნიკ ტიდბოლი ფიქრობს, რომ „შეწინააღმდეგებითი ტანსაცმელი“ შესაძლოა მეინსტრიმში გადასვლის ზღვარზე იყოს.

„თვალთვალის საწინააღმდეგო განწყობა იმდენად გავრცელებულია, რომ საკმარისია ერთი ცნობილი ადამიანისთვისაც კი ჩაიცვას ეს ტანსაცმელი, რომელიც ამჟამად პოპულარულია“ ნოტინჰემის ხელოვნებისა და დიზაინის სკოლაში შემოქმედებითი ხელოვნური ინტელექტის, მოდისა და ციფრული კულტურის სპეციალიზაციის უფროსი ლექტორი, დოქტორი ჯენიფერ ბელი ამბობს, რომ სახის ამოცნობის საწინააღმდეგო დიზაინით ტანსაცმელი სულ უფრო ხელმისაწვდომი ხდება , არსებულ ფასებში და ფართო დემოგრაფიული ჯგუფისთვის იყიდება. „ზრდადი ცნობიერება, ფასების შემცირებასთან ერთად, ხშირად წინ უსწრებს რეალური კულტურული მომენტისკენ გარდამტეხ წერტილს“, – ტანსაცმლის ბრენდის Urban Privacy-ის თანადამფუძნებელმა, დენიელ პროისმა, განაცხადა, რომ ახალი ტექნოლოგიები ნიშნავს, რომ ახლა შესაძლებელია „ჭკვიანი, შთამბეჭდავი სტილის შერწყმა უხილავ დაცვასთან“. მოდის დამატებითი ღირებულებაა ცნობიერების გავრცელება და საზოგადოებრივი დისკურსის გავრცელებაში დახმარება. დიზაინერებმა სახის ამოცნობის ალგორითმების დასაბნევად გამოიყენეს მასშტაბური პრინტები, ასიმეტრიული ჭრილები და ქუჩის სტილის სილუეტები. კომპანიის თქმით, მათი Urban Ghost-ის ქურთუკი კაპიშონში ინტეგრირებულია LED-ები, რომლებიც გამოყოფენ ინფრაწითელ სინათლეს, რათა ღამის ხედვის სათვალთვალო კამერები დააბრმავონ.

პროისმა, რომელმაც თავისი კომპანია Guardian-ში აშშ-ს თვალთვალის შესახებ ედვარდ სნოუდენის მიერ გამოქვეყნებული ინფორმაციის წაკითხვის შემდეგ დააარსა, თქვა, რომ მისი დიზაინი იმ ფაქტს ეფუძნება, რომ „სახის ამოცნობის სისტემები ერთდროულად რამდენიმე სახის დანახვისას პანიკაში ვარდებიან“.„ჩვენი ნიმუშები ამ ქაოსთან თამაშობენ, ალგორითმებს რომ აბნევენ და თქვენს დაჭერას ბევრად ართულებენ“, – თქვა მან.

თუმცა, ბელმა განაცხადა, რომ „ამ პროდუქტებიდან არცერთი არ არის გამოცდილი და დატესტილი და ამ სათვალთვალო ტექნოლოგიების უმეტესობას შეუძლია მცირე წინააღმდეგობასთან გამკლავება… მაგრამ მაშინაც კი, თუ დიზაინი აუცილებლად იდეალურად არ მუშაობს, მოდა ასევე წინააღმდეგობის თვალსაჩინო ნიშანია.“

მარკეტინგით როგორ ავხსნათ ეს? თანამედროვე ხელოვნური ინტელექტის მეთვალყურეობის სისტემები იყენებენ ღრმა სწავლების მოდელებს, განსაკუთრებით კონვოლუციურ ნეირონულ ქსელებს ადამიანების ამოსაცნობად. შეუთავსებელ სამოსს, კი შემოაქვს ფრთხილად ოპტიმიზებული ნიმუშები, რომლებიც იყენებენ ამ მოდელების სისუსტეებს შემდეგი გზებით: ა)ნეირო ქსელების მიერ დამოკიდებულ „კიდეებისა“ და ტექსტურების შეცვლით, ბ)შეცდომაში შემყვანი ვიზუალური მახასიათებლების შექმნით, გ)ამოცნობისთვის გამოყენებული მათემატიკური წარმოდგენების დარღვევით.

მიზანია ხელოვნური ინტელექტის მოდელისათვის კლასიფიკაციის შეცდომის ალბათობის ზრდა!

საბოლოო მიზანია , ადამიანი დამკვირვებლებისთვის შედარებით შეუმჩნეველი დარჩეს.

როგორი ტიპის ბრენდინგია ეს? ეს არის ოპოზიციონერული ბრენდინგი. ჩვენს დროს კულტურა ქმნის ბრენდებს და დაიბადა ასეთი კულტურა საშუალო ფენებში, რომელიც ადამიანების სურვილზეა დამოკიდებული – დარჩნენ შეუმჩნეველი.

რომელი სეგმენტირება გამოიყენეს ამგვარი ბრენდინგის დროს? რა თქმა უნდა უფრო ფსიქო-დემოგრაფიული სეგმენტირება, ასევე ქცევითი, მაგრამ ამავე დროს დემოგრაფიული და გეოგრაფიული.

რომელი ბრენდები მიჰყვებიან ამ გზას? გარდა ზემოდ ჩამოთვლილი ბრიტანული ბრენდებისა , რამდენიმე ყველაზე ცნობილი მაგალითი გახლავთ:

Cap-able (იტალია)- ალბათ ამ სფეროში ყველაზე ცნობილი კომერციული ბრენდია.

2023 წელს გამოუშვა Manifesto Collection-მა. იყენებს ნიმუშებს, რომლებიც შექმნილია ხელოვნური ინტელექტით მართული სახისა და სხეულის ამოცნობის სისტემების ეფექტურობის შესამცირებლად. ფოკუსირებულია კონფიდენციალურობაზე, როგორც მოდის განცხადებაზე. ყიდის სვიტერებს, კაპიშონიან ტანსაცმელს, პერანგებსა და კაბებს.

The Dazzle Club- უფრო ხელოვნებისა და აქტივიზმის პროექტია, ვიდრე ტანსაცმლის ბრენდი.

შთაგონებულია პირველი მსოფლიო ომის დროს გემებზე გამოყენებული „კაშკაშა შენიღბვით“. იკვლევს მაკიაჟს, ტანსაცმელს და აქსესუარებს, რომლებიც მიზნად ისახავს სახის ამოცნობის დარღვევას.

HyperFace-მხატვრისა და მკვლევრის ადამ ჰარვის კვლევითი პროექტი.

იყენებს ნიმუშებს, რომლებიც შეიცავს მრავალ ხელოვნურ „სახეს“, რომლებსაც შეუძლიათ სახის ამოცნობის ალგორითმების ყურადღების გადატანა. ძირითადად დემონსტრაციაა და არა კომერციული ტანსაცმლის ხაზი.

Adversarial Fashion- კოლექციური ტერმინი ექსპერიმენტული ტანსაცმლისთვის, რომელიც შემუშავებულია უნივერსიტეტის მკვლევარების მიერ.

მაგრამ ამ გზას დიდი და ცნობილი ბრენდები ჯერ არ დაადგნენ. მაგალითად Niky, იზიარებს ამ ბაზარზე შესვლის სურვილს, რადგანაც ნაიკს სხვა ფასეულობები გააჩნია, მაგრამ ვინ იცის რა მოხდება მომავალში?

ალბათ ამ ტიპის ბაზარი, ადამიანის იდენტობის ამოუცნობლობის შესახებ გაიზრდება – განსაკუთრებით თუ საზოგადოების შეშფოთება ხელოვნური ინტელექტის მეთვალყურეობის შესახებ მოიმატებს და მომხმარებელთა მხრიდან კონფიდენციალურობის გამაძლიერებელ ტანსაცმელზე მნიშვნელოვანი მოთხოვნა იქნება, მსხვილმა ბრენდებმა, მათ შორის Nike-მა, Adidas-მა ან Under Armour-მაც, შესაძლოა, ასეთი პროდუქტები განიხილონ. ისინი, სავარაუდოდ, მათ კონფიდენციალურობის გამაძლიერებელ ტანსაცმლად გაყიდიან, იმის ნაცვლად, რომ დაჰპირდნენ მეთვალყურეობის სისტემების დამარცხებას.

ჯერ -ჯერობით ვერცერთი ტანსაცმელი პიროვნების აღმოჩენის შესაძლებლობას ყველა თანამედროვე ხელოვნური ინტელექტის სისტემაში აღმოუჩენელობით ვერ დაიკვეხნის. მაგრამ მაინც ადამიანის სწრაფვა თავისუფლებისაკენ უსაზღვროა და ამ ტრენდს მისდევს „შეწინააღმდეგების ბრენდინგი“.

კახაბერ ჯაყელი
ბრენდინგის და მარკეტინგის კონსულტანტი
ქართულ – ევროპული მარკეტინგული ასოციაცია
პროექტი: მარკეტინგის სახლი